- Konu Başlıkları
- Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Düşünceyi Yeniden Yapılandırmak
- Derinlemesine Çalışmalar: Şema Terapi ve EMDR
- İlişkilerin Dili: Çift ve Aile Terapisi
- Çocuk ve Ergenlerde Oyunun İyileştirici Gücü
Her insanın zihni, parmak izi kadar benzersiz bir yapıya sahiptir. Bu nedenle, ruhsal iyileşme sürecinde "herkese uyan tek bir reçete" yoktur. Psikolog terapi yöntemleri; kişinin yaşam öyküsüne, genetik mirasına ve içinde bulunduğu duygu durumuna göre şekillenen, bilimsel temelli ve yapılandırılmış müdahale araçlarıdır.
Hacettepe Üniversitesi’nde aldığım Filoloji eğitimi bana kelimelerin gücünü, İstanbul Kültür Üniversitesi’ndeki Psikoloji eğitimim insan zihninin derinliğini, Bilgi Üniversitesi’ndeki Pazarlama yüksek lisansım ise insan motivasyonunun dinamiklerini öğretti. 500’ü aşkın danışanımın hikayesinde gördüğüm en temel gerçek şudur: Terapi, sadece konuşmak değil; zihnin işleyiş biçimini yeniden kodlamaktır.
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Düşünceyi Yeniden Yapılandırmak
Klinik pratiğimde en sık başvurduğum ekollerin başında Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) gelir. BDT, yaşadığımız olayların kendisinden çok, o olaylara yüklediğimiz anlamların bizi etkilediği ilkesine dayanır.
Depresyon, Panik Bozukluk veya Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) gibi durumlarda zihin, genellikle "felaketleştirme" veya "ya hep ya hiç" gibi düşünce tuzaklarına düşer. Bu noktada bir psikolog olarak görevim; danışanın bu otomatik negatif düşüncelerini fark etmesini sağlamak ve yerine işlevsel, gerçekçi düşünce kalıplarını inşa etmektir. BDT, kısa sürede somut değişimler hedefleyen, çözüm odaklı bir yaklaşımdır.
Derinlemesine Çalışmalar: Şema Terapi ve EMDR
Bazı yaralar, bugünün olaylarından değil, geçmişin "hazmedilememiş" anılarından beslenir. Yetişkinlikte tekrarlayan ilişki sorunları, özgüven eksikliği veya anlamsız öfke patlamaları genellikle çocuklukta oluşan "şemalarımızdan" kaynaklanır.
- Şema Terapi: Kişinin çocukluktan getirdiği "terk edilme", "kusurluluk" veya "boyun eğme" gibi kalıplarını (şemalarını) keşfetmesini ve "Sağlıklı Yetişkin" modunu güçlendirmesini hedefleriz.
- EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma): Özellikle travmatik anıların, fobilerin veya kompleks yas süreçlerinin işlenmesinde kullanılır. Beynin sağ ve sol yarım küresini uyararak, kilitlenmiş travmatik anının duygusal yükünü boşaltırız.
Yetişkinlerle yürüttüğümüz bireysel danışmalık süreçlerinde, bu teknikleri kişinin ihtiyacına göre entegre ederek (eklektik yaklaşım) kullanırım.
İlişkilerin Dili: Çift ve Aile Terapisi
İnsan sosyal bir varlıktır ve psikolojik sağlığımız, kurduğumuz bağların kalitesiyle doğrudan ilişkilidir. Prof. Dr. Mehmet Zihni Sungur ekolüyle yaklaştığım ilişki terapilerinde, çiftlerin birbirini suçlamadan "anlamasını" hedeflerim.
Psikolog terapi yöntemleri arasında çiftlere özel teknikler, ilişkinin "duygusal banka hesabını" yeniden doldurmaya odaklanır. İletişim kazaları, güven problemleri veya cinsel uyumsuzluklar; çiftlerin "biz" olma bilincini yeniden kazanmasıyla aşılabilir. Burada danışan, kişilerden ziyade "ilişkinin kendisi"dir. Bu süreç hakkında daha detaylı bilgiye çift danışmanlığı sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Çocuk ve Ergenlerde Oyunun İyileştirici Gücü
Yetişkinler dünyayı kelimelerle, çocuklar ise oyunla anlatır. Dr. Sue Bratton’dan aldığım "Çocuk Merkezli Oyun Terapisi" eğitimi ışığında; çocukların kaygılarını, korkularını ve içsel çatışmalarını oyun odasında dışa vurmalarını sağlarız. Oyuncaklar onların kelimeleri, oyun ise dilleridir.
Ergenlik döneminde ise kimlik arayışı, sınav kaygısı ve aile içi çatışmalar ön plandadır. Burada genç bireyin özerkliğine saygı duyan ancak güvenli sınırları koruyan, Transaksiyonel Analiz (TA) prensipleriyle desteklenmiş bir rehberlik sunulur.
Sonuç olarak; hangi yöntemin kullanılacağı, danışanın ihtiyacına göre şekillenen bir terzi işidir. Bilimsel yöntemler birer araç, asıl iyileştirici güç ise kurulan güvenli terapötik bağdır.
